​Венгриядағы сайлау: Орбан биліктен кетті, бірақ оның саяси ықпалы жалғасуда

Венгрияда 2026 жылғы парламенттік сайлау тарихи өзгеріс әкелді: Виктор Орбан 16 жылдан кейін алғаш рет жеңіліс тапты, деп хабарлайды BBC News Русская служба.

Премьер-министрлікке Петер Мадьяр келді. Оның «Тиса» партиясы айқын басымдыққа ие болып, тек үкіметті ғана емес, Орбан кезеңінде қалыптасқан институттар мен ережелерді қайта қарауға мүмкіндік алды.

Жаңа билікке сот жүйесін реформалау, медиасферадағы тәуелсіздікті қалпына келтіру, антикоррупциялық механизмдерді іске қосу және ЕО-дан тоқтатылған 18 млрд еуро көлеміндегі қаржыны қайтару мүмкіндігі берілді. Бұл Венгрия үшін Брюссельмен «бал айы» кезеңін бастауға жол ашты.

Алайда Орбанизмнің мұрасы жоғалған жоқ. Орбан биліктен кеткенімен, оның саяси салмағы, халықаралық консервативтік ортадағы беделі және партиялық құрылымы сақталып отыр. Ол ұзақ жылдар бойы «нелибералдық мемлекет» тұжырымдамасын қалыптастырып, Еуропадағы оңшыл популистік қозғалыстардың бірігуіне ықпал етті.

Орбанның саяси стратегиясы әрдайым «жау бейнесіне» негізделді: Брюссель, мигранттар, Джордж Сорос, ЛГБТ+, либералдық элиталар — әр кезеңде ол жаңа қарсыласты «ұлттық қауіп» ретінде көрсетіп, өзін қорғаушы ретінде ұсынды. Соңғы сайлауда мұндай риторика Украинаға бағытталды.

Орбанның жеңілісі оның халықаралық ықпалын әлсіретеді: ол ЕО Кеңесіндегі орнын, вето құқығын және Мәскеу, Пекин, Вашингтонмен Брюссельді айналып өтетін байланыстарын жоғалтады. Дегенмен оның партиясы Еуропарламентте ықпалды топтың құрамында қалып отыр, сондықтан оның үндеулері әлі де естілмек.

Орбанның АҚШ пен Ресеймен байланыстары да назарда: ол Дональд Трамппен жақын қарым-қатынаста болды, ал Владимир Путинмен достық қатынасын сақтап, ЕО-ның Украинаға көмегін бірнеше рет бөгеген.

Сарапшылардың пікірінше, оппозицияға өткен Орбан жаңа биліктің кез келген қателігін өз пайдасына қолдана алады. Үкіметте болғанда ол инфляция, экономикадағы қиындықтар мен жемқорлық үшін жауапты саналса, оппозицияда бұл жауапкершіліктен босайды. Оның қолында әлі де медиа ресурстар, интеллектуалдық орталықтар және халықаралық одақтастар бар.

Сондықтан Орбанның саяси карьерасы аяқталды деу ерте. Ол биліктен кеткенімен, Венгриядағы оңшыл популизмнің басты символы және Еуропадағы ықпалды дауыс болып қала береді.

Кеше, 23:03