Жұмысшыларды жазатайым оқиғалардан сақтандыру тарифтері қайта қаралуы мүмкін

Фото: Shutterstock.com

Бұл туралы Премьер-министр Олжас Бектенов депутаттық сауалға берген жауабында мәлімдеді.

13 мамыр күні Мәжіліс депутаты Айдарбек Қожаназаров қолданыстағы тетікті түбегейлі қайта қарау қажеттігін айтты. Сақтандыру сыйлықақысының ең төменгі мөлшері ең төменгі жалақыға (биыл 85 мың теңге) байланысты белгіленген. Депутаттың пікірінше, бұл талап өндірістік тәуекелі төмен жұмыс берушілерге – шағын бизнеске, жеке кәсіпкерлерге және кеңсе компанияларына әділетсіз қаржылық ауыртпалық түсіреді.

Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі мәліметінше, қызметкерлерді жазатайым оқиғалардан міндетті сақтандыру (ОСНС) жүйесінде кәсіби тәуекелдің 22 санаты бойынша 7,1 миллион қызметкер сақтандырылған. Оның ішінде I және II тәуекел санаттарына (кеңсе қызметкерлері мен әкімшілік персонал) 1,5 миллионнан астам адам кіреді. 2025 жылы осы санаттағы қызметкерлер арасында 75 жазатайым оқиға тіркелген, бұл сақтандырылғандардың жалпы санының 0,005%-ын ғана құрайды.

Жазатайым оқиғалар жиілеп тұр

Мәселені шешу үшін А. Қожаназаров кәсіби тәуекелдің нақты деңгейін ескере отырып, сақтандыру сыйлықақысының ең төменгі мөлшерін қайта қарауды және шағын бизнес пен кеңсе компанияларына түсетін негізсіз қаржылық жүктемені жоюды ұсынды.

О. Бектеновтің айтуынша, жыл басындағы жағдай бойынша осы саладағы нарықтың орташа шығындылық деңгейі 55%-ды, ал кейбір сақтандыру компанияларында 80%-ды құраған. Бұл 2024 жылы тарифтер өзгертілместен қосымша сақтандыру төлемдері мен зардап шеккен қызметкерлерді оңалту тетіктерінің енгізілуімен байланысты. Сонымен қатар, сарапшылар міндеттемелер көлемінің ұлғаюына және жаңа төлем түрлерінің енгізілуіне байланысты шығындылықтың әрі қарай өсуін болжап отыр.

«Сақтандыру ұйымдарының есептілігіне сәйкес оқиғалар бойынша болашақ аннуитеттік міндеттемелер көлемі шамамен 286 млрд теңгені құрайды. Бұл жиналған сақтандыру сыйлықақыларының көлемінен (136,1 млрд теңге) де, нақты төленген өтемақылар көлемінен (45,2 млрд теңге) де жоғары. Осыған байланысты ОСНС жүйесінің параметрлерін, соның ішінде тарифтік тәсілдерді қайта қарау үшін болашақ міндеттемелерді, аннуитеттік және заңнамада көзделген өзге де төлемдерді жабуға сақтандыру сыйлықақыларының жеткіліктілігін растайтын кешенді актуарлық есептеулер жүргізу қажет», делінген жауапта.

Өндіріс орындарындағы қауіпсіздік: Жазатайым оқиғалар дауы азаймай тұр

Қазіргі уақытта Атамекен Ұлттық кәсіпкерлер палатасы жанындағы жобалық кеңсе ОСНС бойынша тариф қалыптастырудың негізделген тәсілдерін әзірлеп жатыр. Оның ішінде сақтандыру сыйлықақысының ең төменгі мөлшерін қайта қарау және шағын бизнеске түсетін қаржылық жүктемені азайту жөніндегі ұсыныстар қарастырылып жатыр. Жұмысқа мүдделі тараптармен қатар тәуелсіз шетелдік актуарийлер (сақтандыру математикасы саласының мамандары) қатысады.

«Бұдан бөлек, 2030 жылға дейінгі сақтандыру нарығын дамыту бағдарламасы мен сақтандыру туралы жаңа заң жобасын әзірлеу аясында міндетті сақтандыру түрлері бойынша тариф қалыптастырудың тәуекелге бағдарланған тәсілін кезең-кезеңімен енгізу мәселесі қарастырылып отыр. Атап айтқанда, белгіленген ең төменгі шектен кәсіби тәуекел деңгейін, салалық ерекшеліктерді және шығындылық статистикасын ескеретін икемді тарифтік модельге көшу пысықталып жатыр», деп қорытындылады Олжас Бектенов.