Бір мезгілде жолақ ауыстыру кезінде кім жол беруі керек Қазақстанның ЖҚЕ бойынша даулы жағдайды талдаймыз

Екі көрші қатардан бір жолаққа ауысу - көпжолақты жолдарда күнделікті кездесетін жағдай. Бір көлік сол жақтан ортаңғы жолаққа қарай жылжыса, дәл сол сәтте екіншісі оң жақтан сол жерге ауысады. Екеуі де бұрылыс сигналын қосып, маневрді бастап кетті. Кім жол беруі керек?

Tengri Auto жолдардағы даулы жағдайлар туралы жаңа айдарды бастайды. Жол жүру ережесінің (ЖЖЕ) маманы, жүргізу нұсқаушысы және автожурналист Евгений Каримовпен бірге жүргізушілер қалай әрекет етуі керектігін және әр нақты жағдайда ереже не дейтінін талдаймыз.

Бір уақытта жолақ ауыстырған кезде кімнің басымдығы бар

Қазақстанның ЖЖЕ-де мұндай жағдай бөлек жазылған. 51-тармаққа, сәйкес, бір бағытта келе жатқан көлік құралдары бір мезгілде жолақ ауыстырған кезде жүргізуші оң жақтағы автокөлікке жол беруі тиіс.

Яғни, біздің мысалымызда оң жақ қатардан ортаңғы жолаққа ауысатын жүргізушінің басымдығы болады.

Дәл осы ережені жүргізушілер жиі "оң жақтан кедергі" деп атайды. Алайда, Евгений Каримовтың айтуынша, бұл жағдайда ЖЖЕ-нің бір мезгілде жолақ ауыстыру туралы нормасына сілтеме жасаған дұрысырақ.

"51-тармақта тікелей нұсқау бар: бір мезгілде жолақ ауыстырған кезде оң жақтағы көліктің басымдығы бар. Сонымен қатар, оң жақтағы көлік құралының басымдық принципі ҚР ЖЖЕ-нің 56-тармағында да бекітілген", - деп түсіндірді маман.

Бірақ іс жүзінде жағдай күрделірек болуы мүмкін.

Ал егер біреуі ертерек ауыса бастаса ше?

51-тармақтағы негізгі сөз - "бір мезгілде". Егер бір көлік жолақ ауыстыруды бастап қойса, ал екіншісі маневрге кешірек кіріссе, жол-көлік оқиғасының мән-жайы басқаша бағалануы мүмкін.

Каримов ЖЖЕ-нің 47-тармағына назар аударады: маневр жасамас бұрын жүргізуші оның қауіпсіз екеніне және қозғалыстың басқа қатысушыларына кедергі келтірмейтініне көз жеткізуге міндетті.

"Қағаз бетінде бәрі оңай: бір мезгілде ауысқанда оң жақтағының басымдығы бар. Бірақ егер бір жүргізуші маневрді ертерек бастаса, басқа сұрақ туындайды. Екінші жүргізуші ауыса бастағанда, өз маневрінің қауіпсіз екеніне және кедергі жасамайтынына көз жеткізуі керек еді", - деп түсіндірді Евгений Каримов.

Осы жерде басты мәселе шығады: соқтығысқаннан кейін бір жүргізушінің сөзіне екіншісінің сөзі қарсы тұрады.

Кім бірінші болып ауыса бастағанын қалай түсінуге болады?

Апаттан кейінгі көліктердің орналасуы бойынша маневрлердің кезектілігін әрдайым нақты анықтау мүмкін емес. Сондықтан бейнетіркегіштер мен жол камераларының жазбалары үлкен маңызға ие болады.

Бейнежазба соқтығыс алдындағы көліктердің орнын, әр көліктің ауыса бастаған сәтін және олардың траекториясын көрсете алады. Дәл осы деректер маневрлердің шынымен бір мезгілде болғанын немесе жүргізушілердің бірі едәуір ерте ауыса бастағанын түсінуге мүмкіндік береді.

"Кім маневрді бірінші, кім екінші бастағанын көбінесе бейнежазба арқылы ғана анықтауға болады. Сондықтан мұндай жағдайларда камералар мен бейнетіркегіш басты дәлел бола алады", - деп атап өтті сарапшы.

Бұрылыс сигналы басымдық бермейді

Тағы бір жиі кездесетін қателік - қосулы тұрған бұрылыс сигналы жүргізушіге басымдық береді деп есептеу.

Бұрылыс сигналы тек қозғалыстың басқа қатысушыларына маневр жасау ниеті туралы ескертеді. Оның өзі дереу жолақ ауыстыруға құқық бермейді және жүргізушіні маневр қауіпсіздігіне көз жеткізу міндетінен босатпайды.

Сондықтан "мен бұрылыс сигналын бірінші қостым" деген уәж жүргізуші басымдыққа ие болды дегенді білдірмейді.

Жол апаты кезінде кім кінәлі болады?

Егер жолақ ауыстырудың шынымен бір мезгілде болғанын анықтау мүмкін болса, оң жақтағы көліктің басымдығы туралы норма негізгі болып табылады. Тиісінше, сол жақтағы жүргізуші оған жол беруі керек еді.

Егер жазбалар бір көліктің ертерек ауыса бастағанын, ал екіншісі маневрді одан кейін бастағанын көрсетсе, жағдай әр жүргізушінің өз маневрінің қауіпсіздігіне көз жеткізу міндетін ескере отырып бағаланады.

Сондықтан сырттай бірдей көрінетін жолақ ауыстыру кезіндегі жол апаттары әртүрлі бағалануы мүмкін - бәрі соқтығысуға бірнеше секунд қалғанда жағдайдың қалай өрбігеніне байланысты.

Іс жүзінде Евгений Каримов тағы бір, бейресми ережені есте сақтауға кеңес береді.

"Бір мезгілде жолақ ауыстырған кезде мұқият болу керек. Жүргізуші басымдығым шектелді деп есептеуі мүмкін, бірақ есесіне ол полициямен, сақтандырумен, сотпен және көлікті жөндеумен әуре болмай, межелі жеріне жетеді", - деп түйіндеді сарапшы.

Түйін

Егер бір бағытта келе жатқан екі көлік бір жолаққа бір мезгілде ауысса, оң жақтағының басымдығы бар. Бірақ маневрлердің шынымен бір мезгілде болған-болмағаны туралы дау туындаса, камералар мен бейнетіркегіштердің жазбалары шешуші маңызға ие болуы мүмкін.

Google News арқылы жаңалықтарымызды қадағалаңыз

Жазылу