Ел экономикасы 6,5% артты

Былтыр жалпы ішкі өнім артып, 6,5 пайызға жетті. Ел экономикасының ілгерілеуіне өнеркәсіп, құрылыс, көлік және сауда салалары ықпал еткен.

Енді оң динамиканы сақтап қалу үшін Ұлттық экономика министрлігі бірқатар бағдарламаны іске қосуды жоспарлап отыр. 

Былтырғы қорытындыға сәйкес, өнеркәсіп өндірісінің индексі 7,4 пайызға жеткен. Бұл өңдеу бағытының артып, шикізаттық емес секторда жақсы динамиканың сақталғанын көрсетеді. Тұрақты өсім азық-түлік, мұнай өңдеу, химия өнеркәсібі, метталургия және машина жасау саласында байқалды.

Азық-түлік – 8,1%

Мұнай өңдеу – 5,9%

Химия өнеркәсібі – 9,8%

Металлургия – 1,2%

Машина жасау – 12,9% 

Қалыбек Мағзумов, ҚР ҰЭМ Макроэкономикалық талдау және болжамдау департаменті директорының орынбасары:

- Бұл соңғы 10 жылдан бергі ең жоғары көрсеткіштердің бірі болып табылады. Атап айтқанда, 2023 жылдың экономикалық өсімі 5,1 пайызды, 2024 жылы 5 пайызды құрады. яғни соңғы үш жыл қатарынан ел экономикасы 5 пайыздан жоғары тұрақты өсім көрсетіп келеді. Сондай-ақ нақты сектордағы өсім қазір 8,7 пайызды құрады. Қызмет көрсету секторында 5,3 пайыз.

Еліміз құрылыс саласы бойынша бұрын-соңды болмаған нәтижелерге қол жеткізді. Кейінгі жылдары белгіленген меже артығымен орындалуда. Былтыр берілуге тиіс 15,7 млн-ның орнына 16,9 млн шаршы метр пайдалануна берілді. Бұл экономиканың негізгі драйверінің бірі.

Қалыбек Мағзумов, ҚР ҰЭМ Макроэкономикалық талдау және болжамдау департаменті директорының орынбасары:

- Бұл 2024 жылғы деңгейден 5,1 пайызға жоғары. Көлік және қоймалау саласында өсім 2,4 пайызды құрады. Өсім жүк тасымалы көлемінің ең алдымен автомобиль және теміржол арқылы тасымалдаудың ұлғаюына сондай-ақ автомобиль жолаушылар тасымалының артуына байланысты болды. Сауда саласында да оң серпін байқалып отыр. Жыл қорытындысы бойынша саладағы өсім 8,9 пайызды құрады.

Экономикалық өсімге инвестициялардың әсері жоқ емес. Былтырғы 9 айда негізгі капиталға салынған қаржының көлемі артып, 13 триллион теңгеден асқан. Дегенмен мамандар экономиканы әртараптандыруға әлде де мән беру керек, - дейді.

Бауыржан Ысқақ, экономист:                         

- Экономиканы әртараптандыру деген кезде бюджетке түсетін түсімдерді қамтамасыз ететін салалардың санын көбейтуіміз керек. Бізде әлі де болса шикізаттан түсетін түсімдер экономиканың басым бөлігі негізгі кіріс көздерін қалыптастырып отыр. Егер осыны әртараптандыратын болсақ, біздің импортқа алмасушылық бағдарламасының орындалуы, қазақстандық мазмұндағы кәсіпорындардың саны өседі.

«Ел экономикасына инновациялар мен жасанды интеллектінің үлесі бар. Сондықтан Президенттің  биыл «цифрландыру және жасанды интеллект жылы» деп жариялаған жылында мүмкіндікті қалт жібермей, саланы дамыта беру керек», - дейді экономистер.

Қажыкелді Шамбыл, экономист:

- Жасанды интеллект сөзсіз экономикалық өсім мен дамудың нағыз идеалды бағытына алып келетін құрал-жабдық. Бірақ оны қолдану деңгейі бар, қолдану бағыты бар. ЖИ-ді қағаз жүзінде қолдану бір бөлек мысалы ChatGPT-ға промт жазу деген сияқты. Ал ЖИ-ді математиктерді жинап, экономистерді жинап бір арнаға тоғыстырып жабдық жасау – бөлек әңгіме. Шетелдегі ЖИ-мен айтқан екінші нұсқа. Сондықтан Қазақстан екінші нұсқадан қалыс қалмау керек.

Экономикалық өсімді бір деңгейде ұстап тұру да оңай емес. Дегенмен былтырғы көрсеткіш кейінгі жылдармен салыстырғанда «жоғары» деп бағаланды. Ал енді Үкімет «макроэономикалық тұрақтылықты қамту» бағдарламасын бекітті. Ол алдағы үш жыл бойы іске аспақ. Бұл бастама халықтың табысын арттырып, инфляция деңгейін кезең-кезеңімен төмендетуге бағытталады.

Авторы: Альмира Оразбай