Қазақстан көлігін цифрлық қайта жүктеу күтіп тұр: не өзгереді

Премьер-министр Олжас Бектенов Қазақстанның көлік саласына енгізіліп жатқан цифрлық шешімдермен танысты. Сөз автомобиль және теміржол тасымалында, сондай-ақ авиацияда жасанды интеллектіні пайдалану туралы болып отыр, деп хабарлайды Tengrinews.kz үкіметтің баспасөз қызметіне сілтеме жасап.

Көлік министрлігінің ситуациялық орталығында Үкімет басшысына саланың цифрлық трансформациясына бағытталған жобалар көрсетілді. Олардың қатарында - Ұлттық бейнебақылау жүйесі, e-Joldar, Smart Cargo, Q-Gate, QazETA, Echelon Alpha, KinetiX және Trip Optimizer бар.

ЖИ жол-көлік оқиғаларын болжау үшін қолданылады

Автомобиль саласында Ұлттық бейнебақылау жүйесі енгізіліп жатыр. Ол камералардан, салмақты бақылау және жолақыны төлеу жүйелерінен алынған деректерді біріктіреді.

Болашақта жасанды интеллектіні тек заң бұзушылықтарды тіркеу үшін ғана емес, сонымен қатар жол жағдайын талдауға, тәуекелдерді болжауға және апаттардың алдын алуға көмектесу үшін пайдалану жоспарланып отыр.

Тағы бір цифрлық құрал - e-Joldar. Жүйе осыдан екі ай бұрын іске қосылды және ол жолдардың жай-күйін, қолданылатын материалдардың сапасын және жөндеуге жұмсалатын шығындарды бақылауға мүмкіндік береді.

Қазір оның көмегімен 41 мың шақырымнан астам республикалық маңызы бар жолдар цифрландырылды. Жыл соңына дейін жүйені жалпы ұзындығы 185 мың шақырым болатын Қазақстанның бүкіл жол желісіне тарату жоспарланып отыр.

Жүктер мен жолаушылар

Smart Cargo платформасы халықаралық жүк ағындарын "бір терезе" қағидаты бойынша қадағалауға арналған. Жүйеге 58 ақпараттық жүйенің деректері біріктірілген.

Көлік министрлігінің мәліметінше, бұл барлық жүктерді бақылап отыруға, олардың шекарадан өтуін 30 пайызға жеделдетуге және тасымалдаушылардың кезекте күту уақытын он есе қысқартуға мүмкіндік берді.

Әуежайларда Q-Gate биометриялық терминалдары енгізілуде. Олар жолаушының жеке басын бет-әлпеті мен паспорты бойынша 15-50 секунд ішінде анықтайды, бұл стандартты бақылау процедурасынан төрт-бес есе жылдам.

Шетелдік туристер үшін QazETA платформасы таныстырылды. Сервис визасыз елдердің азаматтарына сапарға 72 сағат қалғанда онлайн режимде кіруге электронды рұқсат алуға мүмкіндік береді.

ЖИ транзитті болжауға көмектеседі

Echelon Alpha платформасы Қазақстанның транзиттік әлеуетін бағалау, бағыттар желісін модельдеу және әртүрлі бағыттардағы сұранысты талдау үшін қолданылады. Бүгінгі таңда оның көмегімен 30-ға жуық перспективалы бағыт анықталды.

Теміржол саласында жылжымалы құрамды жанасусыз диагностикалау жүйесі - KinetiX енгізілуде. Соның арқасында станциядағы техникалық тексеру уақыты 30 пайызға, ал қолмен өлшеу көлемі 70 пайызға қысқарды.

Тағы бір шешім - Trip Optimizer - жол профилін, пойыздың салмағын және белгіленген жылдамдық шектеулерін ескере отырып, пойызды басқаруды автоматтандыруға арналған.

Көлік саласында не өзгерді?

Бектеновке мамандандырылған жол-диагностикалық техникасы көрсетіліп, аяқталған инфрақұрылымдық жобалар туралы айтылды. Көлік министрлігінің мәліметінше, соңғы бес жылда көлік секторының жалпы өнімі үш есе өсіп, 14 триллион теңгеден асты.

Осы кезеңде 5 мың шақырымнан теміржол және автомобиль жолдары жөнделді. Теміржол арқылы транзиттік тасымал көлемі 33 миллион тоннаға жетті, ал автомобиль тасымалының көлемі үш есе өсті.

Алдағы үш жылда билік 2,2 мың шақырым жаңа теміржол желісін салуды және транзит көлемін 77 миллион тоннаға дейін арттыруды жоспарлап отыр. Теңіз порттарының қуаттылығын төрт есе арттыру көзделген.

2040 жылға қарай ішкі автотасымалдар көлемі қазіргі 353 миллионнан 590 миллион тоннаға дейін өседі деп күтіледі.

Бектенов ЖИ-шешімдерін ауқымды түрде енгізуді тапсырды

Премьер-министр көлікті цифрландыру азаматтарға, бизнеске және мемлекетке практикалық пайда әкелуі тиіс екенін атап өтті.

"Президент Қасым-Жомарт Тоқаев цифрлық қызметтер мемлекетін одан әрі құрудың басымдығын белгілеп берді. Цифрландыру мен жасанды интеллект азаматтарға, бизнеске және мемлекетке айтарлықтай пайда әкелуі тиіс. Үкімет алдында экономиканың барлық салаларына пайдалы ЖИ-шешімдерін енгізу қарқынын жеделдету міндеті тұр. Көлік саласын технологиялық трансформациялау бойынша бүгін ұсынылған жобаларды қысқа мерзімде бүкіл ел бойынша толық көлемде енгізуді тапсырамын", - деп қадап айтты Олжас Бектенов.

Бұдан бөлек, Үкімет басшысы көлік және оған сабақтас салалардың ақпараттық жүйелерін біріктіруді тапсырды. Бұл қауіпсіздікті арттыруға, тасымалдау мерзімін қысқартуға және шығындарды оңтайландыруға тиіс.

Еске сала кетейік, бұған дейін Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан цифрландырудың екінші кезеңіне - цифрлық мемлекеттік қызметтерді дамытудан жасанды интеллектіні практикалық қолдануға көшетінін мәлімдеген болатын. Президент 2026 жыл Цифрландыру және жасанды интеллект жылы болып жарияланғанын атап өтті.

"Біз қазір цифрландыру мен жасанды интеллектіні халық игілігіне, еліміздің барлық азаматтарына қызмет етуге бағыттауымыз керек", - деді Тоқаев.

Google News арқылы жаңалықтарымызды қадағалаңыз

Жазылу