Қазақстанда шетел валютасына сұраныс артты

Әлемде ақша саясаты құбылып тұрғанымен, теңгеміз нығайып келеді, деп хабарлайды 24KZ. Бірақ қазіргі уақытта ел ішінде доллар мен еуроға сұраныс аз емес. Сарапшылар мұны «уақытша құбылыс» дейді. Ал АҚШ валютасының теңгеге шаққандағы бағамы қалай құбылуы мүмкін?

Шетел валютасына сұраныс артты

Теңге екінші ай қатарынан нығайып келеді. Соған қарамастан қарашада Қазақстан қор биржасындағы сауда-саттық 5,5 млрд долларға жетті. Орташа күндік көлемі 271 млн доллардан 280 млн долларға дейін ұлғайған.

Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменов АҚШ валютасына сұраныстың төмендемеуіне бірнеше себеп барын айтады. Азаматтар қосылған құн салығы 12%-тен 16%-ке дейін өспей тұрып, керек-жарағын түгендеп алуға тырысуы мүмкін. Тағы бір мәселе, шетел валюталарына сұраныс қаңтардың ортасына дейін жалғасады. Өйткені көпшілік қысқы демалысын жоспарлап жатыр. Яғни шетелге шығып қыдырып қайту үшін доллар алуға тура келеді.

Доллар қалай құбылады?

Ал Үкімет жоспарына сәйкес желтоқсанда республикалық бюджетке трансферттер бөлу үшін Ұлттық қордан 400 млн доллардан 500 млн долларға дейінгі мөлшерде валюта сатылуы мүмкін.

Өткен айдағы мөлшері 600 млн доллар болатын. Бұл орайда Ұлттық Банк зейнетақы активтерінің инвестициялық портфеліне АҚШ долларын сатып алмаған. Қазір де сатып алу жоспары жоқ. Жалпы қарашада теңге 3,4% нығайды. Бір АҚШ доллары үшін 512 теңгеге дейін түскен. Экономист Айбар Олжай доллар көтерілген күннің өзінде аса шарықтап кетпейтінін айтады.

Айбар Олжай, экономист:

- Бәрібір мемлекеттік конвертациялар болады. Өйткені жылдың басында бюджетке Ұлттық қордан трансферт айналдырып алу керек. Айналу операциясы бәрібір жүреді. Екіншіден, дәл қазір доллардың бағамы сәл түскендіктен, БЖЗҚ активтерін толтыра бастауы мүмкін. Себебі осы операция үшін оларға қолайлы уақыт туып тұр. Сондықтан 520-525 деңгейінде тұрады деп ойлаймын. Себебі қатты ауысатындай шок жоқ.

Доллар бағамын болжау қиын

Мамандар: «доллар бағамы бойынша ұзақмерзімдік болжам жасауға болмайды», – дейді. Өйткені геосаяси ахуал мен мұнай нарығының құбылуы АҚШ валютасының нығайып немесе әлсіреуіне себеп болуы мүмкін. Ал Ұлттық банктің қысқа мерзімдік жоспарына сүйенсек, теңгенің динамикасы нарық қатысушыларының болжамына, тоқсандық салық төлемдеріне және әлемдік ахуалға байланысты болмақ. Десе де Ұлттық банктегілер алтын-валюта резервтерін сақтап, келеңсіздіктерге жол бермейтіндей бағам белгілеуге әрекет етіп жатыр.