Жамбыл облысындағы ауыл шаруашылығы мәселелері кешенді түрде шешілмек

Кейінгі жылдары өңірдің ауыл шаруашылығы саласы бірнеше рет күрделі қиындықтарға тап болды — құрғақшылық пен егістіктерге қажет судың тапшылығынан бастап, техниканың тозуы мен өндіріс шығындарының артуына дейін. Мұндай жағдайда ұсынылған бюджеттік өзгерістер жүйелік мәселелерді шешуге бағытталмақ.

Жамбыл облысы Экономика және бюджеттік жоспарлау басқармасының басшысы Сандуғаш Абдралиеваның айтуынша, шығыстарды түзету былтырғы қаржы жылында кірістердің артуына байланысты жинақталған және пайдаланылмаған қаражатты игеру, сондай-ақ бюджет шығыстарын оңтайландыру арқылы мүмкін болды.

Негізгі ресурс — су

Агроөнеркәсіптік кешендегі шығынның ең үлкенбөлігі су үнемдеу технологияларын енгізугеұсынылды — 11,7 млрд теңге. Себебі Жамбыл облысы елдегі егістіктерді суаруға тәуелдіөңірлердің бірі ретінде қала береді. Ал су тапшылығы құрғақшылық жылдары Байзақ, Жуалы және Меркі аудандарында жәнетрансшекаралық өзендер бойындағы бірнешеелді мекендерде ерекше байқалды.

Фото: Су ресурстары және ирригация министрлігі

Бұл тұрғыда фермерлер су шығынын азайтатын және суару тиімділігін арттыратын тамшылатып және жаңбырлатып суаружүйелерін қоса алғанда, заманауи суаружүйелерін орнату кезінде олардың шығындарын ішінара өтеуге ескерілген. Осышаралар дақылдардың өнімділігінтұрақтандырып, су деңгейі төмен кезеңдетәуекелдерді азайтады.

Сонымен қатар, бюджетті нақтылау жобасындаауыл шаруашылығы тауарларын өндірушілергесу жеткізу қызметтерін субсидиялауға 84,4 млн теңге қарастырылған. Бұл қадамдар қазірдіңөзінде су тапшылығын ерекше сезініп отырған және қосымша шығындарға тап болғаншаруашылықтарға арналған.

Егін шаруашылығына да қолдау жасалады. Басымдық берілген ауыл шаруашылығы дақылдарын өндіруді дамытуға 1,7 млрд теңгебөлінеді. Минералды тыңайтқыштардың (органикалық тыңайтқыштарды қоспағанда) құнын субсидиялауға қосымша 1,5 млрд теңгебөлу жоспарланған. Бұл өз кезегінде фермерлерге қаржылық ауыртпалықты азайтып, ауыл шаруашылығы химиялық заттарына бағаның өсуін ішінара өтейді.

Фото: Су ресурстары және ирригация министрлігі

Мал шаруашылығына баса назар аудару

Шығыстардың бөлек блогы дәстүрлі түрде Жамбыл облысының ауылдық жерлері үшін маңызды сала саналатын мал шаруашылығына қатысты. Өнімділік пен өнім сапасын арттыруға, сондай-ақ асыл тұқымды мал шаруашылығын дамытуға 3,8 млрд теңге жоспарланды.

Бұл қаражат мал тұқымын жақсарту бойынша жұмыс істейтін шаруашылықтарды қолдауға арналған, яғни осы іс-шаралар ет пен сүттің көлемі мен сапасына әсер етуі тиіс.

Фото: Жамбыл облысының әкімдігі

Көптеген шаруашылықтар әлі де шектеулі ресурстармен жұмыс істеп жатқандықтан, мұндай шаралар саланың тұрақтылығын арттырудың бір жолы ретінде қарастырылды.

Техника, инвестиция және өңдеу

Тағы бір маңызды бағыт — ауыл шаруашылығының материалдық- техникалық базасын жаңарту. Мал, техника және технологиялық жабдықтарды сатып алуға арналған несиелер мен лизинг бойынша пайыздық мөлшерлемелерді субсидиялауға 1,5 млрд теңге қарастырылды.

Көптеген фермер үшін бұл қолдау тозығы жеткен техника паркін жаңартуға ықпал етуі мүмкін.

Фото: Kazinform / world-nan.kz / Freepik / Pexels

Инвестициялық жобаларды жүзеге асыру кезінде агроөнеркәсіптік субъектілершығындарының бір бөлігін өтеу үшін қосымша 3 млрд теңге бөлу жоспарланған.

Бұл өндірісті кеңейтуге, нысандар салуға немесе инфрақұрылымды жаңғыртуға инвестиция салатын шаруа қожалықтары мен кәсіпорындарға қатысты.

Мал шаруашылығында терең өңдеу үшін ауылшаруашылығы өнімдерін сатып алатын өңдеукәсіпорындарының шығындарынсубсидиялауға 144 млн теңге қарастырылды.Бұл шара жергілікті жерде өңдеуді қолдауға және өнімнің қосылған құнын арттыруға бағытталған.

Балық шаруашылығын қолдау

Бюджетті нақтылау жобасында кейінгіжылдары өңірде біртіндеп дамып келе жатқан балық шаруашылығы саласы да қамтылған. Балық шаруашылығы субъектілерінің инвестициялық шығындарының бір бөлігін өтеу үшін 350 млн теңге бөлінбек. Қаражат Табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасы арқылы бағытталады.

Фото: Қайрат Усаковтың жеке мұрағатынан

Қорытындылай келе, бюджетті нақтылауғақатысты ұсыныстар бір реттік шаралардан ұзақ мерзімді шешімдерге, яғни суды үнемдеуге, техниканы жаңартуға, өнімділік пен қайта өңдеуді қолдауға бағытталған.

2026 жылға арналған облыстық бюджетке енгізілетін түзетулер жобасы мәслихаттың тұрақты комиссиясының отырысында қаралып, оны депутаттар мақұлдады. Жалпы, бұл шаралардың қаншалықты тиімді болғанынжылдың ортасына қарай бағалауға болады.

Еске салсақ, бұған дейін Жамбыл облысының әлеуметтік-экономикалық жағдайы қалай өзгеріп жатқанын жазған едік.