Бала тууына және күтіміне байланысты төлемдерден кімдер айырылуы мүмкін: министр не айтты

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Асқарбек Ертаев отбасылардың әл-ауқатын бағалаудың жаңа ережелері декреттік төлемдер мен бала күтіміне арналған жәрдемақыларға қалай әсер ететінін айтып берді. Анасы баласы бір жарым жасқа толғанға дейін жұмысқа шығып, төлем ала беруіне бола ма - Tengrinews.kz материалында.

Әйел декретке дейін жұмыс істеген болса

Егер әйел міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне екі жыл және одан да көп уақыт қатысса, Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан бала күтімі бойынша төлем отбасының әл-ауқат санатына қарамастан сақталады.

"Мұқтаждық принципі бюджеттен берілетін бала туғандағы біржолғы жәрдемақыға ғана қолданылады. Оны С, D және Е санатындағы отбасылар алады. Ал А және Б санатындағы отбасыларға мұндай төлем қарастырылмаған", – деді министр.

Әйел бала туғанға дейін жұмыс істемеген болса

Бұл жағдайда екі төлем де – бала туғандағы біржолғы жәрдемақы және ол бір жарым жасқа толғанға дейінгі ай сайынғы күтім бойынша жәрдемақы – республикалық бюджеттен қаржыландырылады.

Олар отбасының әл-ауқат санаты ескеріле отырып тағайындалады. С, D және Е санатындағы отбасылар екі төлемді де алу құқығын сақтайды, ал А және Б санатындағы отбасыларға тағайындалмайды.

Жұмысқа шығып, жәрдемақы ала беруге болма ма?

Асқарбек Ертаевтың айтуынша, егер анасы баласы бір жарым жасқа толғанға дейін жұмысқа шықса, бала күтімі бойынша төлем тоқтатылмайды. Ол белгіленген мерзім аяқталғанға дейін түсіп тұрады.

Ертаевтың сөзінше, бұл әйелдерге бала күтімі бойынша төлемнен айырылмай, жұмысқа қайта оралуға мүмкіндік береді.

Жүктілік және босану бойынша төлем не болмақ?

Жүктілік және босану бойынша төлем отбасының әл-ауқат санатына қарамастан бұрынғы тәртіппен сақталады, деп атап өтті Асқарбек Ертаев.

Ер адамдар жәрдемақы алу құқығынан айырылады

Бала бір жарым жасқа толғанға дейінгі күтім бойынша төлемді тек анасына бекіту жоспарланып отыр. Бұл ретте әкесі бұрынғысынша бала күтімі бойынша демалыс рәсімдей алады, бірақ жәрдемақы алмайды. Бұл туралы еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Асқарбек Ертаев айтты.

Министрдің сөзінше, бұл төлем мақсатын өзгертумен байланысты: ол ана мен баланы қолдауға қайта бағытталады.

"Ер адам декреттік демалысқа шығып, баласына күтім жасай алады, бірақ ол жәрдемақы алмайды. Жәрдемақыны тек анасы алады", – деп түсіндірді Ертаев.

Қазір бұл қалай жұмыс істейді?

Қазақстанда бала күтімі бойынша демалысты анасы да, әкесі де рәсімдей алады. Бұл ретте әкесі мұндай демалысты бала туғаннан кейін ғана рәсімдей алады – бұл үшін туу туралы куәлік қажет.

Бала туғандағы біржолғы жәрдемақыны оны рәсімдеуге өтініш берген ата-ананың бірі алады. Ол отбасының табысына байланысты емес.

2026 жылы төлем мөлшері келесідей болады:

164 350 теңге – бірінші, екінші және үшінші балаға; 272 475 теңге – төртінші және одан кейінгі балаларға; Егіздер туған жағдайда сома екі еселенеді.

Егер анасының немесе әкесінің ресми табысы болмаса және олар үшін әлеуметтік аударымдар төленбеген болса, отбасы бала бір жарым жасқа толғанға дейін бюджеттен ай сайынғы жәрдемақы ала алады.

2026 жылы оның көлемі баланың нешінші болып туғанына байланысты:

5,76 АЕК – бірінші балаға; 6,81 АЕК – екінші балаға; 7,85 АЕК – үшінші балаға; 8,90 АЕК – төртінші және одан кейінгі балаларға.

Ресми жұмыс істейтін ата-аналарға басқа есептеу жүйесі қолданылады. Бір жарым жасқа дейінгі бала күтімі бойынша ай сайынғы төлем әлеуметтік аударымдар төленген кейінгі екі жылдағы орташа айлық табыстың 40 пайызын құрайды. Бұл ереже аналарға да, әкелерге де ортақ.

Төлемді есептеу кезінде жеті ең төменгі жалақыдан аспайтын табыс ескеріледі – 2026 жылы бұл 595 мың теңге. Сондықтан ай сайынғы төлемнің ең жоғары мөлшері 238 мың теңге болады.

Үш жылға дейін созылуы мүмкін бала күтімі бойынша демалыс кезінде ата-ананың жұмыс орны сақталады. Егер ол жұмысқа ертерек оралуды ұйғарса, жұмыс берушіні бір айдан кешіктірмей жазбаша түрде ескертуі қажет. Бұл ереже аналарға да, әкелерге де қатысты.

Алайда, 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап бұл ережелердің күші жойылады.

Бұған дейін Мәжіліс депутаты Асхат Аймағамбетов Қазақстанда декретке шығатын әкелер көп екенін айтқан болатын.

Қазақстанда отбасылар өмір сүру деңгейі мен әл-ауқатына қарай қалай бөлінеді, кімдер жәрдемақы ала алады, кімдерге бас тартылады және әр санаттың сипаттамасы қандай – мына жерден оқыңыз.

Бізді Google-дың негізгі дереккөздер тізіміне қосыңыз

Қосу