Шикізаттық тәуелділіктен сенімді өсімге: Тоқаевтың президенттігінің жеті жылы

Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі Олжас Бектенов «Сенімді жасампаз көшбасшылықтың жеті жылы» атты бағдарламалық мақаласын жариялап, онда Қасым-Жомарт Тоқаевтың президенттігі кезеңіндегі негізгі әлеуметтік-экономикалық қорытындыларды саралады.

Үкімет басшысының айтуынша, пандемияға, жаһандық экономикалық күйзелістерге және геосаяси тұрақсыздыққа қарамастан, Мемлекет басшысы елді сенімді әрі тұрақты өсім траекториясына шығара алды.

Өз мақаласында «Егемен Қазақстан» газетінде жарияланған Олжас Бектенов Президент Тоқаевтың популизмге және қысқа мерзімді нәтижелерге ұмтылмайтынын, керісінше елдің болашағы үшін берік негізді жүйелі түрде қалыптастырып жатқанын атап өтті. Бұл реформалардың нәтижесі өз сөзін өзі дәлелдеуде: 2025 жылы әлемдік экономика өсімі 3,3% болса, Қазақстан экономикасы 6,5%-ға өсті.

Премьер-Министрдің айтуынша, соңғы жеті жылда Қазақстан экономикасының құрылымы түбегейлі өзгерді. Ел біржақты шикізаттық тәуелділіктен біртіндеп арылып, өсімнің негізгі драйверлері ретінде өңдеу өнеркәсібі, құрылыс, сауда және қызмет көрсету салалары алға шықты.

Мақалада келтірілген әсерлі көрсеткіштер:

Номиналды ЖІӨ 1,7 есеге артты: 2019 жылғы 181,7 млрд доллардан 2025 жылдың қорытындысы бойынша 305,9 млрд долларға дейін өсті.

Жан басына шаққандағы ЖІӨ 9,8 мың доллардан 15 мың долларға дейін ұлғайды.

Өңдеу өнеркәсібінің көлемі 2,5 еседен астам өсті — 11,5 трлн теңгеден 30,6 трлн теңгеге дейін. Оның ЖІӨ-дегі үлесі өндіруші сектордың үлесінен асты (12,7% қарсы 12%).

Халықаралық валюта қорының деректеріне сәйкес, Қазақстан әлемнің ең ірі 50 экономикасының қатарына сенімді түрде кіріп, орташа жылдық экономикалық өсім қарқыны бойынша алғашқы бестікке енді.

Бұл көрсеткіштердің артында нақты істер тұр: Қостанай облысында автокөлік зауыттарының іске қосылуы, Қарағанды облысында тұрмыстық техника мен шина өндірісі, елдің батысында полипропилен өндіру және басқа да ірі индустриялық нысандардың ашылуы.

Инвестициялық саясат экономиканы трансформациялаудың басты құралына айналды. Соңғы жеті жылда негізгі капиталға салынған инвестициялар көлемі екі есеге жуық өсіп, 22,7 трлн теңгеге жетті. Қаржының басым бөлігі енді өңдеу саласына, логистикаға, энергетика мен инфрақұрылымға бағытталуда.

Мақалада агроөнеркәсіптік кешенге ерекше назар аударылған. Ауыл шаруашылығындағы жалпы өнім көлемі екі есеге жуық өсіп (9,8 трлн теңгеге дейін), Президенттің тапсырмасы бойынша фермерлерді жыл сайынғы қолдау көлемі 1 трлн теңгеге жеткізілді. Бұл Қазақстанға ішкі азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етіп қана қоймай, экспорт географиясын Орталық Азия елдерінен бастап Еуропалық одақ пен Таяу Шығысқа дейін кеңейтуге мүмкіндік беруде.

Сонымен қатар, Олжас Бектенов шағын және орта бизнестің бұрын-соңды болмаған өсімін атап өтті. Бүгінде ШОБ-тың ЖІӨ-дегі үлесі 40,5%-ға жетіп, шамамен 4,5 миллион қазақстандықты жұмыспен қамтып отыр — бұл елдегі еңбекке қабілетті халықтың жартысына жуығы.

«Көптеген сын-қатерлерге жауап ретінде мемлекеттің ұзақ мерзімді тұрақтылығына бағытталған терең реформалар жүзеге асырылды... Экономика енді “біржақты” емес: өндіруші сектордағы уақытша ауытқулар макроэкономикалық күйзелістерге алып келмейді, бұл неғұрлым кемел әрі теңгерімді даму моделіне көшкенімізді көрсетеді», — деп түйіндеді Үкімет басшысы.

Бүгін, 09:45