Жасанды интеллект математикаға қалай ықпал етеді?

Фото: istockphoto.com

Кейінгі жылдары ЖИ-дің математика саласындағы жетістіктері туралы көп айтылып жүр. ЖИ математикаға қалай ықпал етеді? Сын да көп, таңдай қағып тамсанушылар да аз емес. ЖИ гипотезаны тексеріп, ауқымды деректерді өңдегенімен, креативті ойлай ала ма? Қалай дегенде де, ЖИ-дің математикадағы әлеуетін жоққа шығара алмаймыз. Міне, осындай түйткілді  мәселелер Стэнфорд университетінде өткен «Future of Mathematics Symposium – 2026» халықаралық симпозиумында кеңінен талқыланды.

Жасанды интеллект несімен қауіпті?

Математиканың болашағы, оны оқытудағы қазіргі заманауи тәсілдер мен ЖИ-дің ықпалы, болашақ даму бағыттары симпозиумның өзегіне айналды. Әлемнің жетекші университеттері мен технологиялық зерттеу орталықтарының ғалымдары, зерттеушілер тәжірибелерімен бөлісті. Ғылыми шараға Дэвистегі Калифорния университетінде «Болашақ» халықаралық бағдарламасының «500 ғалым» бағдарламасымен ғылыми тағылымдамадан өтіп жүрген қазақстандық ғалымдар да қатысты.

Жасанды интеллектінің әсері: Болашақта кімдер жұмыссыз қалуы мүмкін?

Ғалымдар математика ғылымының жаңа кезеңге өтіп, ЖИ технологияларының ғылыми зерттеу әдістеріне тереңдей еніп жатқанын атады. Алғашқы баяндамалардың бірін Open AI зерттеушісі Sébastien Bubeck жасап, ықтималдық теориясы, комбинаторика және оптимизация салаларындағы жаңа бағыттар мен GPT үлгілерінің эволюциясына тоқталды. UCLA профессоры, Fields медалисі Terence Tao ЖИ құралдарының математикалық дәлелдеулер мен зерттеу әдістерін түбегейлі өзгерту мүмкіндігі бар екенін тілге тиек етті. Google DeepMind компаниясының зерттеу директоры, ЖИ саласындағы әлемге танымал жетекші сарапшылардың бірі профессор Thang Luong нейро-символикалық жасанды интеллект бағытындағы жетістіктерді баяндады. Ол ЖИ-дің күрделі логикалық пайымдауларға жақындап келе жатқанын өзі жүргізген зерттеулермен көрсетті.

Панельдік талқылауда Stanford университеті мен DeepMind зерттеушілері ЖИ-дің математикалық ғылымға әсерін жан-жақты қарастырды. Симпозиум қатысушылары ЖИ-дің тек есептеу құралы ғана емес, сонымен қатар ғылыми ойлау процесін қолдайтын жаңа интеллектуалды серіктеске айналып келе жатқанына баса назар аударды. Ғалымдардың ойын математика мен ЖИ интеграциясы алдағы жылдары ғылыми зерттеулердің жаңа сапалық деңгейге көтерілуіне жол ашады деген пікір түйіндеді. Аталмыш шара ғылыми идеяларды жаңарту, зерттеу сапасын арттыру және болашақта жасанды интеллект негізіндегі математикалық модельдеу әдістерін дамытуға ықпал етері даусыз.

Әлемде жасанды интеллектіні қолдану қарқыны артып келеді: Қазақстан қай орында?

Қазақстанда да математика ғылымы қарқынды дамып келеді. Әсіресе қолданбалы математикадағы есептеулер, жасанды интеллект алгоритмдері және деректерді өңдеу бағыты қарқынды дами түсті. Дегенмен осындай жаңа технологияларға шамадан тыс тәуелділік математика саласында білім алушылардың сыни ойлау қабілеті мен дағдыларын, мүмкіндіктерін төмендетуі мүмкін деген алаңдаушылық жоқ емес.

Симпозиум Қазақстанның зерттеушілеріне әлемдік деңгейдегі заманауи үрдістермен, әсіресе жасанды интеллект пен математиканың тоғысқан бағыттарымен танысуға мүмкіндік берді. Мұндай ғылыми шаралар тек тәжірибе алмасу ғана емес, сонымен қатар зерттеу бағыттарын жаңғыртуға, халықаралық ынтымақтастық орнатуға және Қазақстандағы математикалық ғылымды қолданбалы әрі бәсекеге қабілетті деңгейге көтеруге ықпал етері даусыз. Осы орайда «Болашақ» халықаралық бағдарламасы еліміздегі математика ғылымының жаһандық ғылыми ортаға интеграциялануына жол ашады.

Назгүл ШЫҢҒЫСОВА,

Жадыра МҰХАМЕТЖАНОВА,

«Болашақ» халықаралық бағдарламасының 

тағылымдамашылары

Калифорния штаты,

АҚШ