Қазақстандықтардың тұрғын үй жағдайын жақсартуға арналған мемлекеттік қолдау шаралары өзгерді

Қазақстан Республикасы Өнеркәсіп және құрылыс министрінің 2026 жылғы 14 тамыздағы бұйрығымен бірқатар өзгерістер енгізілді.

Коммуналдық тұрғын үй қорының немесе жергілікті атқарушы орган жеке тұрғын үй қорынан жалға алған тұрғын үйлердің жалпы көлемінің кемінде 20%-ы жетім балаларға және ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға беріледі.

Егер жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар саны оларға бөлінетін тұрғын үй көлемінен аз болса немесе олар белгіленген талаптарға сәйкес келмесе, қалған тұрғын үй осы Қағидалардың 4-1-тармағында көрсетілген тұлғаларға беріледі.

Аталған тармаққа сәйкес, тұрғын үйдің жалпы көлемінің кемінде 50%-ы мына санаттарға ұсынылады:

Ұлы Отан соғысының ардагерлеріне;жеңілдіктері бойынша Ұлы Отан соғысының ардагерлеріне теңестірілген ардагерлерге;басқа мемлекеттер аумағындағы ұрыс қимылдарының ардагерлеріне;бірінші және екінші топтағы мүгедектігі бар адамдарға;мүгедектігі бар балаларды тәрбиелеп отырған немесе асырап отырған отбасыларға;жесірлерге (тұл ерлерге);«Алтын алқа», «Күміс алқа» төсбелгілерімен наградталған немесе бұрын «Батыр ана» атағын алған, сондай-ақ «Ана даңқы» I және II дәрежелі ордендерімен наградталған көпбалалы аналарға, көпбалалы отбасыларға;тұрғын үйге мұқтаж ретінде есепте тұрған, отбасы мүшелерінің арасында бірінші немесе екінші топтағы мүгедектігі бар адамдары немесе мүгедектігі бар балаларды тәрбиелеп отырған отбасы мүшелері бар Қазақстан Республикасының азаматтары мен қандастарға.

Қалған тұрғын үй көлемі бірыңғай республикалық электрондық базада немесе «Тұрғын үймен қамтамасыз ету орталығы» электрондық базасында тұрғын үйге мұқтаж ретінде есепте тұрған, жоғарыда аталған санаттарға жатпайтын Қазақстан Республикасының азаматтары мен қандастарға беріледі.

Тұрғын үйге мұқтаж азаматтарға тұрғын үй беру кезінде есепке қойылған күн, сондай-ақ отбасының соңғы алты айдағы табысы ескеріледі.

2026 жылғы 14 қыркүйектен бастап тұрғын үй беру кезінде мынадай нормалар қолданылады:

ерлі-зайыптыларға – бір бөлме;бір жыныстағы отбасы мүшелеріне, соның ішінде ерлі-зайыптылардың біреуі ғана болған жағдайда – бір бөлме, бір бөлмеге екі адамнан артық емес;әртүрлі жыныстағы отбасы мүшелеріне – ерлі-зайыптыларды қоспағанда, бөлек бөлмелер беріледі.

Егер белгіленген талаптарға сәйкес тұрғын үй болмаған жағдайда, тұрғын үйге мұқтаж ретінде есепте тұрған азаматтар мен қандастардың келісімімен белгіленген нормадан аз тұрғын үй беруге жол беріледі.

Сондай-ақ ауыр түрдегі кейбір созылмалы аурулардан зардап шегетін азаматтарға және мүгедектігі бар балаларды тәрбиелеп отырған отбасыларға қосымша жеке бөлме беріледі. Бұл қосымша алаң артық тұрғын үй алаңы болып есептелмейді.

Ауылдық елді мекендерде орналасқан коммуналдық тұрғын үй қорының тұрғын үйлері немесе жергілікті атқарушы орган жеке тұрғын үй қорынан жалға алған тұрғын үйлер Отбасы банкінің интернет-ресурсында тұрғын үйге мұқтаж ретінде есепте тұрған азаматтардың өтініші негізінде іске асырылады.

Жеңілдікті ипотека бойынша да өзгерістер бар

Жинақ жүйесі арқылы берілетін жеңілдікті ипотекалық тұрғын үй қарыздары бойынша тұрғын үйдің жалпы көлемінің кемінде 20%-ы жетім балаларға және ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға беріледі.

Ал кемінде 50%-ы жоғарыда аталған әлеуметтік осал санаттарға бөлінеді.

Тұрғын үйді бөлу және оны беру туралы шешім қабылдау процесі Отбасы банкінің автоматтандырылған ақпараттық жүйесі арқылы автоматты түрде жүзеге асырылады.

2%, 5% және 7% мөлшерлемемен ипотека

2% жылдық мөлшерлемемен жеңілдікті ипотекалық тұрғын үй қарызына отбасының әрбір мүшесіне шаққандағы соңғы алты айдағы еңбек және кәсіпкерлік қызметтен түсетін жиынтық табысы 5 күнкөріс минимумынан аспайтын тұрғын үйге мұқтаж азаматтар мен қандастар қатыса алады.

Олардың қатарында Ұлы Отан соғысының ардагерлері, басқа мемлекеттердегі ұрыс қимылдарының ардагерлері, жетім балалар, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар, бірінші және екінші топтағы мүгедектігі бар адамдар, мүгедектігі бар балалары бар отбасылар, жесірлер және көпбалалы отбасылар бар.

5% жылдық мөлшерлемемен жеңілдікті ипотекалық тұрғын үй қарызына Қазақстанда еңбек және кәсіпкерлік қызметтен табыс алатын, тұрғын үйге мұқтаж ретінде есепте тұрған Қазақстан азаматтары мен қандастар қатыса алады.

7% жылдық мөлшерлемемен жеңілдікті ипотекалық тұрғын үй қарызы заңның 68-бабында айқындалған азаматтар мен қандастарға беріледі.

Бұйрық 2026 жылғы 31 тамыздан бастап қолданысқа енгізіледі. Қағидалардың бірқатар нормасы 14 қыркүйектен бастап күшіне енеді.