Егіс науқаны ерекше бақылауда

Qazaq24.com, Egemen.KZ дереккөзінен алынған мәліметтерге сүйене отырып мәлімдеме жасады..

Премьер-министр Олжас Бектеновтің төрағалығымен өткен Үкімет отырысында Мемлекет басшысы қойған міндеттер ескеріле отырып, көктемгі дала жұмыстарына дайындық барысы қаралды. Онда Ауыл шаруашылығы министрі Айдарбек Сапаров, Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов, Су ресурстары және ирригация министрі Нұржан Нұржігітов, астық егетін негізгі облыстардың басшылары баяндама жасады.

Премьер-министр биыл 10 ақпанда Үкіметтің кеңейтілген отырысында Президент берген тапсырмалар аясында аграрлық маусымды сапалы өткізуге барлық қажетті жағдайлар қамтамасыз етілгенін атап өтті.

«Егін егу және күзгі жиын-терім жұмыстарын қаржыландыру көлемін былтырғыдай 1 трлн теңге деңгейінде қалдырдық. Оның ішінде техниканы лизингке алуға 300 млрд теңге қаралған. Мемлекет басшысының қолдауының арқасында үшінші жыл қатарынан қомақты қаражат бөлініп жатыр. Фермерлер үшін жеңілдетілген бағамен 402 мың тонна жанармай бөлу көзделіп отыр», деді О.Бектенов.

Отырыста Ауыл шаруашылығы министрі Айдарбек Сапаров көктемгі егіс жұмыстарына дайындық барысы туралы баяндап, биылға арналған егіс алқаптарының құрылымы әртараптандыру қағидаты негізінде қайта қаралғанын жеткізді. Оның айтуынша, биыл жалпы егістік көлемі 23,8 млн гектарға жуықтап, жоғары сұранысқа ие майлы, азықтық және жүгері дақылдарының үлесі ұлғаяды, ал бидай алқаптары қысқартылады. Егін науқанын уақтылы жүргізу үшін жеңілдетілген несиелеуге 700 млрд теңге бағыттау жоспарланды. Шаруалар сапалы тұқым, тыңайтқыш, жанар-жағармай және техникамен қамтамасыз етіліп жатыр. Сонымен қатар министрлік су үнемдеу технологиясын енгізу, техниканы толықтай әзір ету, тұқым сапасын бақылауды күшейту арқылы аграрлық маусымды тиімді өткізуге басымдық беріп отырғанын атап өтті.

Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов көктемгі егіс науқанына жанар-жағармаймен қамтамасыз ету шаралары жүйелі түрде жүргізіліп жатқанын айтты. Оның сөзінше, ақпан-маусым аралығына арналған кестеге сай 402 мың тонна дизель отыны бөлініп, оның бағасы нарықтағы деңгейден едәуір төмен белгіленген. Отын жеткізу үдерісінің ашықтығын арттыру мақсатында арнайы бояу, жеке ПИН-кодтар мен электрондық шот-фактура жүйесіндегі виртуалды қойма тетігі енгізілген. Министр кейінгі жылдары аграршыларға жыл сайын жүздеген мың тонна дизель бөлініп келе жатқанын, жеткізу жұмыстары ведомствоның тұрақты бақылауында екенін жеткізді.

Алдағы вегетациялық кезеңге дайындық жөніндегі кешенді жоспарды Су ресурстары және ирригация министрі Нұржан Нұржігітов таныстырды. Оның сөзінше, оңтүстік өңірлерде су тапшылығы тәуекелдері әлі де сақталып отыр. Гидрологиялық модель есептеулеріне сәйкес Арал-Сырдария және Шу-Талас бассейндерінде су көлемі көпжылдық нормадан төмен болуы мүмкін. Осыған байланысты су алу лимитін қатаң сақтау, ылғалсүйгіш дақылдардың егіс алқаптарын шектеу ұсынылды. Министрлік суару инфрақұрылымын жаңғырту, каналдарды тазалау, жаңа суқоймаларын салу және су үнемдеу технологияларын енгізу жұмыстарын арттыруды бастады. Фермерлермен су беру шарттары толық цифрлық форматқа көшіп жатыр. Сонымен қатар судың «қара нарығын» жою мен су ресурстарын тиімді басқару мақсатында бақылау мен инспекциялық іс-шаралардың күшейтілетіні айтылды.

Инфографиканы жасаған – Амангелді Қияс, «ЕQ»

Үкімет отырысында бірқатар өңір әкімдері көктемгі дала жұмысына дайындық барысы жөнінде есеп берді. Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров өңірде егіс көлемі 919 мың гектарға дейін ұлғайып, мақта, жүгері мен майлы дақылдар алқаптары кеңейтіліп жатқанын айтты. Су үнемдеу технологиясы қосымша 50 мың гектарға енгізіліп, көктемгі науқан мерзімінде басталған. Қызылорда облысының әкімі Нұрлыбек Нәлібаев су тапшылығына байланысты күріш алқаптары қысқартылып, оның орнына жүгері мен өзге де суды аз қажет ететін дақылдарға басымдық берілгенін жеткізді. Жамбыл облысында егіс көлемі 623,3 мың гектар деңгейінде жоспарланып, 10 мыңнан астам техника дайындалған. Ал жүгеріні терең өңдеу бағытындағы ірі жобалар іске асырылып жатыр. Павлодар облысының әкімі Асайын Байханов өңірде егіс алқабы 1,7 млн гектарға дейін ұлғайып, тұқым қоры мен техника паркі толық дайын екенін, қайта өңдеу саласында жаңа инвестициялық жобалар қолға алынғанын атап өтті. Ал Қостанай облысында 5,1 млн гектарға егін егу жоспарланып, жоғары репродукциялы тұқыммен қамтамасыз ету, техника жаңарту мен қаржыландыру жұмыстары жүргізіліп жатыр. Жалпы айтқанда, өңір басшылары егіс құрылымын әртараптандыру, су ресурстарын үнемдеу және мемлекеттік қолдау тетіктерін тиімді пайдалану арқылы көктемгі науқанды уақтылы өткізу басты назарда екенін айтты.

Отырыс қорытындысында Премьер-министр Энергетика министрлігіне көктемгі егіс жұмысын жүргізу үшін дизель отынының шекті жеңілдікті бағасын уақтылы бекіту қажеттігін айтты. Ведомствоға сондай-ақ Ауыл шаруашылығы министрлігі және облыс әкімдіктерімен бірлесіп, арзандатылған отынның тиісті көлемде жеткізілуін қатаң бақылауға алу тапсырылды. Әкімдіктер бір апта ішінде өңірлік операторлар туралы толық әрі өзекті мәліметтерді ұсынуы қажет. Бөлінген жанар-жағармайдың талан-таражға түсуіне жол берген тұлғаларға қатысты құқық қорғау органдары барынша қатаң шаралар қабылдауы керек.

Мемлекеттік қолдаудың тиімділігіне де ерекше назар аударылды. Бұл ретте қолдау жауапкершілігі жоғары әрі жұмысына адал диқандарға ғана көрсетілуге тиіс. Егіс алқаптарын әртараптандыру жұмысы биыл да жалғасады. Көбірек табыс әкелетін, әсіресе экспортқа шығатын, нарықта жоғары сұранысқа ие дақылдардың егіс алқаптарын кеңейтуге басымдық беріледі.

Егін егу кезінде агротехнология талаптарын қатаң сақтап, тыңайтқыштарды уақтылы себу және өсімдіктерді зиянкестерден қорғау құралдарын қолдану қажеттігі атап өтілді. Бұл шаралар болашақ егіннің сапасы мен тиімділігін қамтамасыз етудің негізгі факторлары болмақ.

Биыл тыңайтқыштарды себу жоспары ғылыми негізі бар норманың 73%-ынан астамын немесе 2,3 млн тоннаны құрайды. Ауыл шаруашылығы және Өнеркәсіп министрліктері егіншілерді қажетті көлемде сапалы әрі қолжетімді тыңайтқыштармен қамтамасыз етуі қажет. Бұл ретте өзіміздің отандық өндірістің тыңайтқыштарына басымдық беру көзделіп отыр.

Тағы бір өзекті мәселе – ауыл шаруашылығы техникасының әзірлігі. Ол қазір шамамен 80%-ды құрайды. Жаппай егіс жұмысы басталғанша бұл көрсеткішті 100%-ға дейін жеткізу – негізгі міндет.

Сонымен қатар әкімдіктерге цифрлық технологияларды кеңінен пайдаланып, бөлінген қаражаттың мақсатты жұмсалуына тұрақты бақылау жүргізу, шаруаларды құрғақшылыққа төзімді технологияларға көшуге ынталандыру бойынша түсіндіру жұмысын күшейту жүктелді.

Премьер-министр жауапты мемлекеттік органдарға несие алу үдерісін цифрландыру, арзандатылған отынның жеткізілуін бақылау, вегетациялық кезеңде егінге қажетті сумен қамтамасыз ету, ауа райының өзгеруіне жедел бейімделу, сондай-ақ агроөнеркәсіптік кешен өнімінің көлемін ұлғайту бойынша индикаторларды орындауды тапсырды.

«Ауыл шаруашылығы министрлігі мен өңір әкімдеріне көктемгі егіс жұмыстарының уақтылы жүргізілуін ерекше бақылауда ұстауды тапсырамын», деді О.Бектенов.

Ал жалпы үйлестіру Премьер-министрдің орынбасары – Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғаринге жүктелді.

Соңғы жаңалықтар